België heeft zijn verhouding tot sekswerk in enkele jaren grondig gewijzigd. De decriminalisering van 2022 en de wet van 3 mei 2024 over werk onder arbeidsovereenkomst maken van het land een van de meest gevorderde kaders in Europa. Die evoluties begrijpen laat u uw rechten kennen, maar ook de grenzen die blijven bestaan.
2022: de decriminalisering van sekswerk
De wet van 21 februari 2022, aangenomen door de Kamer op 18 maart 2022 en in werking sinds 1 juni 2022, decriminaliseert de vrijwillige uitoefening van sekswerk door meerderjarigen. Prostitutie is op zich geen strafbaar feit meer: wie ze uitoefent, wordt niet langer enkel daarvoor vervolgd.
De hervorming legaliseert niet alles. Strikt verboden en zwaar bestraft blijven:
- mensenhandel;
- seksuele uitbuiting en dwang;
- geweld en misbruik van kwetsbaarheid;
- misbruikende of dwingende pooierschap;
- elke vorm van werk met minderjarigen.
2024: sekswerk onder arbeidsovereenkomst
De wet van 3 mei 2024 houdende bepalingen inzake sekswerk onder arbeidsovereenkomst is in werking getreden op 1 december 2024. Ze laat een erkende werkgever een sekswerker aanwerven binnen een klassiek contractueel kader. België wordt zo het eerste land ter wereld dat dit type overeenkomst organiseert.
Het systeem voorziet onder meer:
- een schriftelijke arbeidsovereenkomst en duidelijke voorwaarden;
- aansluiting bij de sociale zekerheid en opbouw van rechten (pensioen, ziekte, werkloosheid);
- het recht om een klant of een handeling te weigeren, zonder verantwoording;
- het recht om de voorwaarden van de prestatie te bepalen en te beëindigen;
- regels over veiligheid en waardigheid in de vestiging;
- een strikt kader voor de werkgever, die erkend moet zijn.
Dit kader geldt voor arbeidsrelaties. Het maakt loondienst niet verplicht: veel mensen blijven zelfstandig werken.
Wat de wet niet regelt
Zelfstandige sekswerkers genieten niet automatisch de bescherming van de arbeidsovereenkomst. Het statuut van zelfstandige in hoofd- of bijberoep, de fiscaliteit en de toegang tot sociale rechten blijven punten om geval per geval te bekijken. Gespecialiseerde verenigingen kunnen helpen uw situatie te verduidelijken.
Blijvende grenzen
Decriminalisering betekent geen afwezigheid van regels. Het strafwetboek blijft uitbuiting, dwang en mensenhandel bestraffen. Gemeenten behouden bevoegdheden over locaties, uren en hygiëne. Een werkplek moet die lokale regels respecteren.
Wat verandert er dagelijks?
- Meer erkenning: sekswerk is op zich geen misdrijf meer.
- Toegang tot rechten: de arbeidsovereenkomst opent de sociale zekerheid en bescherming.
- Recht van weigering: toestemming en de mogelijkheid een prestatie te onderbreken worden bevestigd.
- Gekaderde werkgevers: uitbuiting blijft bestraft en werkgevers moeten erkend zijn.
- Waakzaamheid blijft: de wet schrapt risico’s en ongelijkheden niet.
Waar de wetgeving volgen?
De teksten en officiële commentaren evolueren. VidaLoca verwijst naar de publicaties van het Belgisch Staatsblad en naar nuttige samenvattingen. Bij twijfel over uw persoonlijke situatie raadpleegt u een jurist of een gespecialiseerde vereniging.
